Arkusz w Excelu, notatki w telefonie, oferty w mailach i przypomnienia na karteczkach – w pewnym momencie każda rozwijająca się firma dochodzi do wniosku, że potrzebuje systemu CRM. Pierwsze pytanie brzmi zwykle: wybrać gotowy program w abonamencie czy zbudować własny system dopasowany do firmy? Nie ma jednej dobrej odpowiedzi dla wszystkich. Poniżej uczciwie opisujemy, kiedy gotowy CRM w zupełności wystarczy, a kiedy własne rozwiązanie szybciej się zwraca.
Gotowy CRM i własny system – czym się różnią?
Gotowy CRM to program dostępny w przeglądarce, za który płacisz abonament – najczęściej miesięcznie za każdego użytkownika. Zakładasz konto, importujesz kontakty i możesz zaczynać. Dostajesz zestaw funkcji, który ma pasować do tysięcy różnych firm, więc Twój sposób pracy trzeba do niego dopasować.
Własny system CRM (nazywany też dedykowanym) powstaje pod konkretną firmę. Najpierw analizujemy, jak naprawdę wygląda u Ciebie sprzedaż i obsługa klienta, a potem budujemy system, który dokładnie to odwzorowuje – z Twoimi etapami, polami, dokumentami i integracjami. Kod należy do Ciebie, a system rozwija się razem z firmą.
Kiedy gotowy CRM w zupełności wystarczy
Zacznijmy od tego, o czym firmy tworzące oprogramowanie mówią rzadko: w wielu przypadkach własny system nie jest potrzebny. Gotowy CRM to dobry wybór, gdy:
- w firmie pracuje kilka osób i nie planujesz szybkiego wzrostu zespołu,
- sprzedaż przebiega według typowego schematu: kontakt, oferta, negocjacje, zamknięcie,
- potrzebujesz przede wszystkim bazy klientów, historii kontaktów i przypomnień,
- nie musisz łączyć CRM z innymi systemami firmy albo wystarczą integracje, które program już ma,
- chcesz zacząć od razu i dopiero sprawdzić, czy zespół będzie z CRM korzystał.
Jeśli odhaczasz większość punktów – zacznij od gotowego narzędzia. Wrócisz do tematu, gdy zaczną pojawiać się sygnały opisane niżej.
8 sygnałów, że warto zbudować własny system CRM
1. Twój proces sprzedaży nie mieści się w szablonie
Masz kilka ścieżek sprzedaży, nietypowe etapy, akceptacje kierownika, pomiary u klienta albo zlecenia realizowane przez kilka działów. W gotowym CRM obchodzisz to dodatkowymi polami, tagami i arkuszami „na boku”. To znak, że narzędzie zaczyna ograniczać firmę, a nie jej pomagać.
2. Pracujesz w kilku programach i przepisujesz te same dane
Klient trafia do CRM, potem do programu do faktur, do arkusza z zamówieniami i do maila do magazynu. Każde przepisywanie to strata czasu i ryzyko pomyłki. Własny system może łączyć te miejsca w jedno – albo przynajmniej automatycznie przekazywać dane między nimi. Więcej takich sygnałów opisujemy w artykule Kiedy Excel przestaje wystarczać?
3. Abonament rośnie razem z zespołem
Opłata za każdego użytkownika jest wygodna na starcie, ale przy większym zespole i kilku latach korzystania łączny koszt potrafi znacząco urosnąć – a dodatkowe moduły i integracje często są w droższych pakietach. Warto policzyć, ile zapłacisz za gotowy CRM w perspektywie trzech–pięciu lat, i porównać to z jednorazowym kosztem budowy oraz utrzymaniem własnego systemu.
4. Potrzebujesz integracji, których gotowy CRM nie oferuje
Połączenie z systemem magazynowym, systemem ERP, sklepem internetowym, programem branżowym czy zewnętrznym API dostawcy. Jeśli integracji nie ma na liście producenta, zostają półśrodki albo ręczna praca. We własnym systemie integracja jest po prostu częścią projektu.
5. Chcesz mieć pełną kontrolę nad danymi klientów
W gotowym CRM dane leżą na serwerach dostawcy, a eksport bywa ograniczony. Własny system może działać na Twoim serwerze, z kopiami zapasowymi i uprawnieniami ustawionymi dokładnie tak, jak tego wymaga firma i RODO. Gdy rezygnujesz z dostawcy, nie musisz martwić się migracją – dane cały czas są Twoje.
6. Zespół nie korzysta z CRM, bo jest zbyt skomplikowany
To częstsze, niż się wydaje. Gotowe systemy mają dziesiątki funkcji, z których używasz kilku, a reszta tylko przeszkadza. Własny CRM zawiera wyłącznie to, czego zespół naprawdę potrzebuje, z ekranami zaprojektowanymi pod jego codzienną pracę – dzięki temu ludzie faktycznie go używają.
7. Generujesz dużo dokumentów
Oferty, umowy, protokoły odbioru, zlecenia – jeśli codziennie przygotowujesz je ręcznie w edytorze tekstu, własny system może tworzyć je automatycznie z danych klienta, w Twoim szablonie, gotowe do wydruku jako PDF. To jedna z funkcji, która najszybciej oszczędza czas.
8. CRM ma być częścią większego systemu
Planujesz panel dla klientów, system rezerwacji, obsługę zleceń serwisowych albo raporty dla zarządu łączące dane z kilku działów? Wtedy CRM jest tylko jednym z modułów większej aplikacji webowej i budowanie go osobno w gotowym narzędziu nie ma sensu.
Własny CRM – zalety i wady
Zalety:
- system odwzorowuje Twój proces, a nie odwrotnie,
- brak opłat za każdego kolejnego użytkownika,
- dowolne integracje z programami, z których już korzystasz,
- kod i dane należą do Ciebie – nie jesteś uzależniony od cennika i decyzji dostawcy,
- prostszy interfejs, bo zawiera tylko potrzebne funkcje,
- możliwość rozbudowy o kolejne moduły, gdy firma rośnie.
Wady i ograniczenia:
- wyższy koszt na starcie niż pierwsze miesiące abonamentu,
- start nie jest natychmiastowy – potrzebny jest czas na analizę, budowę i wdrożenie,
- nowe funkcje wymagają pracy programisty, dlatego ważne są dokumentacja i dobra współpraca z wykonawcą,
- za aktualizacje i bezpieczeństwo odpowiada Twój wykonawca, a nie duży producent.
Ostatnie dwa punkty warto dobrze zabezpieczyć w umowie: przeniesienie praw do kodu, dostęp do serwera i opiekę techniczną po wdrożeniu.
Porównanie w pigułce
- Start – gotowy CRM od ręki, a własny system po etapie analizy i budowy.
- Koszty – gotowy: niski próg wejścia, ale stały abonament rosnący z zespołem, a własny: większy koszt początkowy, potem utrzymanie i rozwój.
- Dopasowanie – gotowy: firma dopasowuje się do programu, a własny: program dopasowany do firmy.
- Integracje – gotowy: tylko te z listy producenta, a własny: dowolne.
- Dane – gotowy: u dostawcy, a własny: tam, gdzie zdecydujesz.
- Rozwój – gotowy: zależny od planów producenta, a własny: zgodny z Twoimi potrzebami.
Rozwiązanie pośrednie: zacznij małym krokiem
Własny CRM nie musi od razu obejmować wszystkiego. Dobrym podejściem jest zbudowanie pierwszej wersji z najważniejszymi funkcjami – bazy klientów, etapów sprzedaży i zadań – i rozbudowa o kolejne moduły, gdy zespół zacznie z niej korzystać. Dzięki temu koszt rozkłada się w czasie, a każda kolejna funkcja powstaje na podstawie realnych potrzeb, a nie przypuszczeń. Dane z Excela lub dotychczasowego CRM przenosimy przy wdrożeniu, więc nic nie ginie.
Jak wygląda budowa własnego CRM krok po kroku
- Analiza – rozmowa o tym, jak dziś wygląda sprzedaż i obsługa klienta, co przeszkadza i co ma się zmienić.
- Projekt – makiety ekranów i lista funkcji pierwszej wersji, do akceptacji przed programowaniem.
- Budowa – programowanie etapami, z możliwością testowania kolejnych części na bieżąco.
- Wdrożenie – import danych, konfiguracja uprawnień i szkolenie zespołu.
- Rozwój – poprawki po pierwszych tygodniach pracy i kolejne moduły według potrzeb.
5 pytań, które pomogą podjąć decyzję
- Czy mój proces sprzedaży da się opisać standardowymi etapami bez kombinowania?
- W ilu programach pracuje dziś zespół i ile danych przepisujemy ręcznie?
- Ile zapłacę za gotowy CRM w ciągu najbliższych trzech–pięciu lat przy planowanej liczbie użytkowników?
- Jakich integracji potrzebuję teraz i za rok?
- Czy zależy mi na tym, żeby dane i system były w pełni moje?
Wskazówka: jeśli na pierwsze pytanie odpowiadasz „tak”, a na drugie „w jednym” – zacznij od gotowego CRM. Jeśli przy trzech lub więcej pytaniach masz wątpliwości, warto porozmawiać o własnym systemie.
Podsumowanie
Gotowy CRM to dobry start dla małego zespołu z typową sprzedażą. Własny system zaczyna się opłacać, gdy firma rośnie, korzysta z wielu narzędzi naraz, potrzebuje nietypowych procesów i integracji albo chce mieć pełną kontrolę nad danymi. Najważniejsze, żeby decyzję podjąć na podstawie tego, jak naprawdę pracuje Twój zespół – a nie listy funkcji w cenniku.
Zastanawiasz się, które rozwiązanie pasuje do Twojej firmy? Zobacz, jak budujemy dedykowane systemy CRM, albo napisz do nas – podczas bezpłatnej konsultacji uczciwie powiemy, czy w Twoim przypadku lepiej sprawdzi się gotowe narzędzie, czy własny system. Jeśli interesuje Cię, jak powstaje wycena projektów IT, zajrzyj też do artykułu Od czego zależy cena strony internetowej – wiele zasad dotyczy również systemów.